Trochę historii

Pierwsze ślady działalności ludzkiej na terenie późniejszego Rajgrodu pochodzą z około 9000-7000 roku p.n.e. Wiemy o tym, gdyż podczas odkrywek archeologicznych nad jeziorem Dręstwo znaleziono szkielety ludzi, którzy żyli na tych ziemiach w okresie górnego paleolitu. Sam Rajgród zyskał swą nazwę w okresie średniowiecza. Nad brzegiem Jeziora Rajgrodzkiego Jaćwingowie założyli warowny gród Raj, doceniając walory obronne cypla. Gród został zniszczony w połowie XIII w. przez mazowiecko-ruską wyprawę odwetową. Latami ziemie te przechodziły z rąk do rąk. Po roku 1422 Rajgród stał się grodem litewskim. Na początku XVI w. książę Mikołaj Radziwiłł włączył go do tzw. państwa Radziwiłłów. W 1568 r. Anna z Radziwiłłów nadała Rajgrodowi prawa miejskie, a po Unii Lubelskiej z 1569 r. Rajgród wszedł do Korony Królestwa Polskiego. Od 1571 r. do trzeciego rozbioru Polski Rajgród był miastem królewskim. W 1656 r. Tatarzy sprowadzeni do walki ze Szwedami „przy okazji” splądrowali i zniszczyli Rajgród. Po trzecim rozbiorze Polski został włączony do Prus Nowowschodnich, a po Traktacie w Tylży w 1807 r. miasto przejeła Rosja. Po powstaniu styczniowym Rajgród utracił prawa miejskie i odzyskał je dopiero w 1924 r. Został zniszczony podczas I wojny światowej w wyniku ostrzału ciężkiej artylerii pruskiej. Historia Rajgrodu jest zatem bardzo burzliwa, a miejsce to wcale nie było rajem na ziemi. Wiele razy najeżdżane i zrównywane niemalże z ziemią miasto wbrew pozorom, wbrew powszechnie rozumianemu znaczeniu słowa „raj” nosi swoją nazwę z zupełnie innego powodu.

Słowo raj w językach bałtyckich (należał do nich jaćwieski) oznacza „wodę zebraną w dolinie”. Oto geneza powstania nazwy grodu.

Nierozerwalnie z wojenną historią związany jest Dom w Sadzie, pobudowany na miejscu dawnych carskich koszar granicznych. Cały posterunek był dość dużym kompleksem, a do dzisiejszych czasów zachował się schron przeciwartyleryjski, więzienie, stajnie oraz inne pomieszczenia gospodarcze. Nad brzegiem jeziora można też dostrzec linie dawnych okopów.