Trochę historii

Pierwsze ślady działalności ludzkiej na terenie późniejszego Rajgrodu pochodzą z około 9000-7000 roku
p.n.e. Wiemy o tym, gdyż podczas odkrywek archeologicznych nad jeziorem Dręstwo znaleziono
szkielety ludzi, którzy żyli na tych ziemiach w okresie górnego paleolitu. Sam Rajgród zyskał swą nazwę
w okresie średniowiecza. Nad brzegiem Jeziora Rajgrodzkiego Jaćwingowie założyli warowny gród Raj,
doceniając walory obronne cypla. Gród został zniszczony w połowie XIII w. przez mazowiecko-ruską
wyprawę odwetową. Latami ziemie te przechodziły z rąk do rąk. Po roku 1422 Rajgród stał się grodem
litewskim. Na początku XVI w. książę Mikołaj Radziwiłł włączył go do tzw. państwa Radziwiłłów. W 1568
r. Anna z Radziwiłłów nadała Rajgrodowi prawa miejskie, a po Unii Lubelskiej z 1569 r. Rajgród wszedł
do Korony Królestwa Polskiego. Od 1571 r. do trzeciego rozbioru Polski Rajgród był miastem
królewskim. W 1656 r. Tatarzy sprowadzeni do walki ze Szwedami „przy okazji” splądrowali i zniszczyli
Rajgród. Po trzecim rozbiorze Polski został włączony do Prus Nowowschodnich, a po Traktacie w Tylży
w 1807 r. miasto przejeła Rosja. Po powstaniu styczniowym Rajgród utracił prawa miejskie i odzyskał je
dopiero w 1924 r. Został zniszczony podczas I wojny światowej w wyniku ostrzału ciężkiej artylerii
pruskiej. Historia Rajgrodu jest zatem bardzo burzliwa, a miejsce to wcale nie było rajem na ziemi. Wiele razy najeżdżane i zrównywane niemalże z ziemią miasto wbrew pozorom, wbrew powszechnie
rozumianemu znaczeniu słowa “raj” nosi swoją nazwę z zupełnie innego powodu.

Słowo raj w językach bałtyckich (należał do nich jaćwieski) oznacza “wodę zebraną w dolinie”. Oto
geneza powstania nazwy grodu.

Nierozerwalnie z wojenną historią związany jest Dom w Sadzie, pobudowany na miejscu dawnych
carskich koszar granicznych. Cały posterunek był dość dużym kompleksem, a do dzisiejszych czasów
zachował się schron przeciwartyleryjski, więzienie, stajnie oraz inne pomieszczenia gospodarcze. Nad
brzegiem jeziora można też dostrzec linie dawnych okopów.